Ondanks euro-ellende en economische tegenwind

Tijdens de eerste Strategy Partners bijeenkomst van dit jaar was er ondanks alle landelijke crisisgeluiden toch vooral veel optimisme te horen. Ofwel is de ECM-markt in Nederland opgebouwd uit rasoptimisten, ofwel de markt doet het gewoon goed en zijn de verwachtingen realistisch. De waarheid ligt ergens in het midden zullen we maar denken...

John de Waard
‘De wereld om ons heen is aan nogal wat veranderingen onderhevig', zo sprak managing partner van Strategy Partners, Hans Kaashoek, zijn toehoorders begin januari toe. ‘Er is veel euro-ellende, veel economische tegenwind, onduidelijke partners in de eurozone maken het leven ook niet makkelijker en dan geeft een substantieel deel van u aan dat u verwacht ‘double digit' groeicijfers te gaan realiseren? Laten we de cijfers van vorig jaar er even bijhalen. Na de zomer van 2011 gaf 32% van u aan in de tweede helft van dat jaar een groei van meer dan 10% ten opzichte van 2010 te gaan realiseren. En nog eens 60% zag wel groei, maar iets minder, van 0-10%. Maar meer dan 90% zag dus nog altijd substantiële groei op zich afkomen. Nu we die cijfers kunnen vergelijken met uw informatie over wat er daadwerkelijk is gedaan in 2011, is er sprake van een nuancering. En alhoewel nog niet alle enquêteformulieren binnen zijn kunnen we toch al wel een schatting geven, 78% heeft het voor elkaar gekregen in ieder geval te groeien en 20% van u moest even slikken en tot 10% krimp accepteren. En dat in deze toch moeilijke tijden. Dat is heel knap en dat zegt ook wel iets over de mogelijkheden die onze markt biedt. Ook in tijden van economische tegenspoed, voor zover van toepassing dan, blijkt dat de ECM-industrie bedrijven en organisaties in het algemeen dus goede en gewilde hulpmiddelen aanreikt om juist ook die tegenspoed te overwinnen.'

Margegroei volgens verwachting
De margeverwachtingen over dezelfde periode waren vergelijkbaar met de verwachtingen in omzetgroei. Maar hoewel de omzetgroei dus wat getemperd werd, is daarvan in de margegroei nauwelijks iets terug te vinden. ‘De verwachtingen over uw marges waren naar mijn idee flink aan de positieve kant, zeker in een tijd waarin alles onderhandelbaar lijkt, maar toegegeven: de tweede helft van 2011 heeft u gelijk gegeven. Vorig jaar zomer verwachtte 46% van u bij een margegroei van 10% of meer te kunnen aansluiten. Dat is uiteindelijk 42% geworden. En voor het groeivak 0-10% is het helemaal volgens verwachting: 36 had het verwacht en 35% heeft dat ook gerealiseerd. Zelfs degenen die verwachtten te zullen krimpen hebben gelijk gekregen. Zo wil je niet altijd gelijk hebben misschien, maar u kent blijkbaar uw markt en uw klanten goed.'

Maar dat waren dus de verwachtingen voor en cijfers van afgelopen jaar. Ook voor dit komende jaar bruiste de markt weer van enthousiasme over de groeikansen. Kaashoek: ‘Daarover zullen we 19 april in de Oranjerie van Kasteel Doorn meer vertellen, als alle cijfers definitief zijn, maar het blijft optimisme troef in de Nederlandse ECM-markt. Daarover later echter meer, nu eerst wat zaken die de aandacht verdienen om er inderdaad dit jaar goed uit te springen.'

Infrastructuur overal beschikbaar
Wat zijn nou zoal de zaken waarop je moet letten dit lopende jaar zoals Kaashoek dat ziet. ‘De infrastructuur in Nederland leent zich uitstekend voor zaken als Het Nieuwe Werken. Er is veel beschikbaar, het is vrij, het is open en het is overal. Van HotSpots tot Dropbox en Free WiFi. Voeg daarbij de toenemende belangstelling en het gebruik van Enterprise Information Management platformen als Facebook, Gmail, YouTube, LinkedIn en zo meer en niet te vergeten de ‘cloud' als verbindende infrastructuur. Daardoor gaat de wereld nog meer veranderen waar het gaat om informatiebeheer. Die cloud maakt het gebruik van - al dan niet eigen - mobile devices nog makkelijker en de iPads en SmartPhones worden al aardig gemeengoed in de handen van de medewerkers.'

Informatie-acquisitie en -verwerking nemen een belangrijke plaats in de hedendaagse economie. Wie over de juiste gegevens beschikt, heeft de toekomst. Kaashoek: ‘Die strijd om de gegevens biedt weer nieuwe kansen voor de markt. Dienstverleningen en apps om gegevens te ontsluiten die anders ergens verborgen zouden zijn gebleven ‘in de archieven van de klant' bieden nieuwe mogelijkheden om business te genereren. Uit die gegevens kun je weer nieuwe relevante en interessante gegevens genereren, waaruit weer business gedaan kan worden voor die klant. Big Data Means Big Business.'

‘Al die zaken bij elkaar, de infrastructuur, de beschikbaarheid van platformen en het beschikbaar komen van data maken de markt dynamischer dan ooit en voor je het weet loop je in de achterhoede.' En de klant vraagt niet altijd meer om jouw advies', weet Kaashoek. ‘Ze gaan tegenwoordig steeds vaker te rade binnen hun LinkedIn community of bij hun Facebook-vrienden. Stel een vraag en je krijgt een antwoord. De grootste gemene deler telt. En wie het zegt...'

Complexer betekent flexibeler
Niet alleen wordt het steeds complexer en ‘losser' als het gaat om de werkplek, de middelen waarmee je werkt en de informatie die je nodig hebt, ook de processen worden steeds interactiever. ‘Adaptive Case Management, inspelen op de kennis en behoefte van de kenniswerker. Processen zodanig inrichten dat je er flexibel mee kunt omgaan, en dat is nodig ook, want het wordt steeds onvoorspelbaarder', aldus Kaashoek. ‘Het gedrag van de klant, toch de belangrijkste stakeholder, is niet meer zo makkelijk te duiden. Hij stuitert alle kanten op, net waar zijn community hem heen stuurt, bij wijze van spreken. Kortom, ‘agility' (flexibiliteit) als organisatie heeft direct zijn weerslag op de procesinrichting en de middelen die je daarvoor aanwendt.'

En zo zijn er dus allerlei randvoorwaarden die de ECM-markt  sterk beïnvloeden. ‘En dus uw business beïnvloeden', waarschuwt Kaashoek.  ‘Wet- en regelgeving passen zich aan de veranderende wereld aan. Weliswaar in een wat trager tempo, maar toch. Uniformiteit is vereist, er wordt meer ad hoc gereageerd en dwingend voorgeschreven, grenzen verdwijnen nog meer. De cloud, met daaraan gerelateerde diensten en business modellen als SaaS, maakt dat functies belangrijker worden dan applicaties; dat de locatie van de medewerker belangrijker wordt dan de locatie van het kantoor. De klant koopt iets in - een functionaliteit en beschikbaarheid -op het moment dat hij het nodig heeft en daarna is het weer over. Er worden straks geen applicaties meer aangeschaft. Bedrijven en/of overheden gaan functionaliteit delen in de vorm van Shared Service Centers.'

Ondanks alle optimisme bij de ECM-leveranciers staan de verschillende markten wel degelijk onder druk. Kaashoek: ‘Gemeenten krijgen steeds meer werk en verantwoordelijkheden, maar niet meer budget. De financiële markt is nog lang niet tot bedaren gekomen en u hoeft maar om u heen te kijken naar al die leegstaande kantoren en industrieterreinen met lege panden om te weten dat het met de handel en industrie ook niet optimaal gaat. In de zorg en het onderwijs nemen informatiegerelateerde toepassingen weliswaar hand over hand toe, en daar liggen zeker kansen, maar de budgetten lopen daarmee niet in de pas.'

Nog optimistischer voor 2012...
Na alle ontwikkelingen zo eens op een rij te hebben gezet, was Kaashoek toe aan de weergave van de verwachtingen van de markt over 2012. ‘De eerste helft van 2012 zou volgens de eerste schattingen naar aanleiding van uw binnengekomen enquêtes  aanleiding moeten zijn voor een groei van 0-10 % bij meer dan de helft van u. En 38% gaat zelfs zo ver dat meer dan 10% groei wordt verwacht. Het eerste deel van dit jaar is de orderportefeuille blijkbaar al goed gevuld, maar u ziet desalniettemin ergens een enorme zak met goud hangen, want over het totale jaar is dat optimisme nog verder gegroeid. Maar liefst 56% verwacht over het hele jaar 2012 meer dan 10% te gaan groeien en nog eens 39% groeit dan altijd nog 0-10%. Ik denk dat het een forse overschatting is van ofwel de markt ofwel uzelf, maar we zullen het meemaken. Ik help het hopen, wat dat betekent dat deze markt in ieder geval geen enkele last heeft van wat voor crisis ook. Dit voorjaar (19 april) hebben we de wat meer exacte cijfers over uw verwachtingen met de laatste ingevulde enquêtes verder doorgerekend en dan zullen we u bijpraten. Dit najaar zullen we dan in kunnen zien wat er van de eerste helft van 2012 bewaarheid is geworden. Als dit scenario echter uitkomt, eet ik mijn stropdas op...'